Công văn 9665/SYT-NVY: Phòng khám cần làm gì khi khám chữa bệnh cho người nước ngoài?

Ngày 17/07/2026, Sở Y tế TP.HCM ban hành Công văn số 9665/SYT-NVY hướng dẫn việc tiếp nhận và khám chữa bệnh cho người nước ngoài. Các cơ sở cần rà soát điều kiện ngôn ngữ, nhân sự phiên dịch, quy trình cấp cứu và chế độ báo cáo để tránh lúng túng khi tiếp nhận người bệnh.

Công văn 9665/SYT-NVY yêu cầu những gì?

Các yêu cầu chính đối với cơ sở khám chữa bệnh tại TP.HCM gồm:

• Không được từ chối hoặc trì hoãn cấp cứu người nước ngoài vì lý do thủ tục, ngôn ngữ hoặc tài chính.
• Xác định nhu cầu ngôn ngữ ngay từ khâu đăng ký khám bệnh.
• Bố trí người hành nghề có năng lực ngoại ngữ hoặc người phiên dịch phù hợp.
• Xây dựng phương án chuyển người bệnh khi không giải quyết được rào cản ngôn ngữ hoặc vượt quá khả năng chuyên môn.
• Rà soát người hành nghề nước ngoài, nhân viên y tế sử dụng ngoại ngữ và người phiên dịch tại cơ sở.
• Cải tiến phiếu đăng ký khám bệnh, quy trình tiếp nhận và báo cáo theo yêu cầu của Sở Y tế.

Tiếp nhận người nước ngoài trong tình trạng cấp cứu

Khi người nước ngoài đến trong tình trạng cấp cứu, cơ sở không được chờ hoàn tất thủ tục, thanh toán hoặc tìm được phiên dịch mới tiến hành cấp cứu.

Việc xử lý rào cản ngôn ngữ được thực hiện theo từng tình huống:

Có nhân viên biết ngôn ngữ của người bệnh

Nếu chưa có người hành nghề hoặc người phiên dịch phù hợp, cơ sở có thể sử dụng nhân viên biết ngôn ngữ của người bệnh để hỗ trợ tạm thời. Đây là ngoại lệ dành cho cấp cứu, không phải phương án phiên dịch thường xuyên.

Hoàn toàn không có người hỗ trợ ngôn ngữ

Cơ sở vẫn phải xử trí cấp cứu. Sau khi người bệnh qua cơn nguy kịch, cơ sở đánh giá lại điều kiện ngôn ngữ; nếu không đáp ứng được thì tổ chức chuyển người bệnh an toàn.

Khám chữa bệnh thông thường cho người nước ngoài

Đối với trường hợp không cấp cứu, người bệnh cần đăng ký khám và thông báo ngôn ngữ muốn sử dụng. Cơ sở căn cứ nhu cầu này để bố trí người hành nghề hoặc người phiên dịch.

Nếu cơ sở không bố trí được nhân sự phù hợp, người bệnh có thể tự bố trí người phiên dịch và chịu trách nhiệm về nội dung phiên dịch. Phiếu ghi nhận nên có:

• Ngôn ngữ người bệnh sử dụng;
• Họ tên và thông tin nhận diện của người phiên dịch;
• Cam kết của người bệnh về người phiên dịch do mình lựa chọn;
• Chữ ký của người bệnh và người phiên dịch.

Cam kết không loại trừ trách nhiệm chuyên môn của cơ sở. Nếu không giải quyết được rào cản ngôn ngữ hoặc vượt quá khả năng chuyên môn, cơ sở phải chuyển người bệnh đến nơi phù hợp.

Yêu cầu về ngôn ngữ đối với người hành nghề

Yêu cầu được xác định theo ngôn ngữ sử dụng thực tế trong quá trình khám chữa bệnh:

Cơ sở cần lưu hồ sơ chứng minh năng lực ngôn ngữ của người hành nghề hoặc phương án phiên dịch đã bố trí trong từng trường hợp.

Điều kiện đối với người hành nghề và người phiên dịch

Người hành nghề nước ngoài

Ngôn ngữ người hành nghề nước ngoài sử dụng phải được thể hiện trong nội dung đăng ký hành nghề. Chỉ định điều trị, đơn thuốc bằng ngôn ngữ đã đăng ký phải được dịch sang tiếng Việt; người phiên dịch ký xác nhận trên đơn thuốc.

Xem thêm: Giấy phép hành nghề đối với người nước ngoài 

Người hành nghề Việt Nam trực tiếp sử dụng ngoại ngữ

Người hành nghề có thể được kiểm tra tại cơ sở giáo dục đủ điều kiện hoặc được công nhận thông qua văn bằng, chứng chỉ phù hợp theo Điều 138 Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Phòng khám không được tự xác nhận bác sĩ “đủ ngoại ngữ y khoa”.

Người phiên dịch trong khám chữa bệnh

Người phiên dịch phải đáp ứng tiêu chí của Nghị định 96/2023/NĐ-CP. Một người chỉ được phiên dịch cho một người hành nghề tại cùng một thời điểm. Cần phân biệt người phiên dịch chính thức với người do bệnh nhân tự bố trí theo Điều 36.

Cơ sở phải rà soát và báo cáo những nhân sự nào?

Phụ lục Công văn 9665/SYT-NVY yêu cầu cơ sở tổng hợp ba nhóm:

1. Người nước ngoài đang hành nghề tại đơn vị, gồm thông tin GPHN, phạm vi hành nghề, quốc tịch, ngôn ngữ đăng ký và người phiên dịch tương ứng.
2. Người Việt Nam đã được công nhận sử dụng thành thạo ngôn ngữ khác trong khám chữa bệnh.
3. Người phiên dịch trong khám chữa bệnh, gồm văn bằng hoặc chứng chỉ, ngôn ngữ phiên dịch và người hành nghề nước ngoài được hỗ trợ.

Cần cập nhật định kỳ và báo cáo trên hệ thống của Sở Y tế.

Cần hỗ trợ rà soát điều kiện tiếp nhận người nước ngoài?

Nếu phòng khám đang tiếp nhận khách nước ngoài nhưng chưa xác định rõ điều kiện ngoại ngữ, hồ sơ người phiên dịch hoặc quy trình cần áp dụng, Dịch Vụ Hồ Sơ Y Dược có thể hỗ trợ rà soát nhân sự, đối chiếu hồ sơ và chuẩn hóa biểu mẫu theo tình hình thực tế.